سمبولیسم کتاب مقدس

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

کارشناسی ارشد فلسفه جامعه المصطفی

چکیده

وحی در اسلام با نوعی سمبولیسم کتاب مقدس پیوند دارد و قرآن به عنوان کتاب الله یگانه تجلی و بازتاب وحی الهی در اسلام است. تجلی الهی در اسلام به نحوی با کلمه و کتاب مقدس پیوند خورده است. اینکه کتاب مقدس ضمن قدسی بودن، خود یک برساخته
تاریخی است اکنون مورد بحث نیست، مهم این است که به مدد رویارویی با همین کتاب به عنوان یک نص کانونی و بهره گیری از فرآورده های تاریخی و مواد و مصالح فرهنگهای مختلف، نوعی دانش شکل گرفته است. این شکل گیری در قدم اول یک تجریه زنده است.
اکنون اما، ما با گزارش این تجربه زنده به عنوان گزاره های رسمی مواجه هستیم. تجدید این تجربه زنده مستلزم باز کردن این تحول تاریخی و ایضاح منطق گذار از تجربه زنده به گزاره های رسمی ثابت و مناسک وار است. کتاب مقدس به مثابه تجسم یک رویداد قدسی
کانون مباحثات و تاملات مسلمانان بوده، و با انواع و اقسام دانش های بشری مورد تجزیه و تفسیر قرار گرفته است. در مجموع دو تفسیر در مورد کتاب مقدس در جهان اسلام پدید آمده است: نخست تفسیر ارتدکسی از کتاب است که مهمترین ویژگی اش غیرقابل نقد و
فوق چون و چرا بودن آن است. اینجا و اکنون نمی توان به این ادبیات غنی و گسترده، حتی به اجمال اشاره کرد. به مناسبت تنها این نکته را یادآوری می کنیم که نقایص، مشکلات و دشواری های بسیار در کار و نگاه ارتدکسی و راست کیشانه وجود دارد. نه تنها از حیث
روش شناختی اعتبار علمی لازم را ندارد بلکه از حیث مواد و مبانی نیز فاقد خلل و احیانا پیش داوری نیست. با اینحال کار انجمن تدوین روایت راست کیشانه از جهات معنوی و محتوایی، مهم و مملو از دقت و دلسوزی است. در مقابل، فهم و تفسیر فلسفی از کتاب
است. دست اندرکاران تفسیر فلسفی کتاب مقدس، کارهای گستردهای انجام داده اند که بدون هیچ تردیدی می تواند از لحاظ تاریخی در روشن کردن ذهنیت و پس زمینه های فرهنگی مفسر، و جنبه ها و جوانب تاریخی کتاب مقدس مفید باشد. این تفسیر همواره با جدل و مخالفت همراه بوده است. این نوشته تلاش می کند شالوده های نگاه فلسفی به کتاب مقدس را در حدی امکان باز کند.

کلیدواژه‌ها